Data dodania: 16/10/2013

Zakończyły się prace nad przygotowaniem ramowych warunków konkursu na modernizację Placu Małachowskiego w Warszawie. Zostanie on ogłoszony w pierwszej połowie listopada przez Zarząd Terenów Publicznych. Podczas konkursu zostanie wybrana koncepcja modernizacji tej części Śródmieścia Warszawy, która ma stać się przyjazną przestrzenią działań artystyczno-kulturalnych, odpoczynku i relaksu.

Głównym celem podmiotów zaangażowanych w proces modyfikacji historycznego fragmentu stolicy: Urzędu Dzielnicy Śródmieście, Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Zachęty - Narodowej Galerii Sztuki, Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Świętej Trójcy oraz firmy Hochtief Development Poland, która restauruje kamienice: Raczyńskich i Mazowiecką 2/4, przy wsparciu Centrum Komunikacji Społecznej, jest przywrócenie Placowi Małachowskiego roli placu miejskiego we współczesnej formie, z poszanowaniem tradycji i odniesieniem do funkcji integrujących społeczeństwo – artystycznych, kulturalnych, rekreacyjnych.

Plac Małachowskiego, wytyczony w 1825 r., zlokalizowany jest u zbiegu ulic Królewskiej, Traugutta, Mazowieckiej i Kredytowej. Według planów Warszawy Lindley’a krzyż na kopule Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na Placu Małachowskiego wyznaczał środek warszawskiego układu geodezyjnego. Na przełomie XVIII/XIX w. Plac był ważnym ośrodkiem religijnym oraz pracy nad rozwojem duchowym. W 1781 r. dokonano oficjalnego otwarcia Kościoła św. Trójcy. Z kolei w Czerwonym Dworze (obecnie znajduje się tu gmach Państwowego Muzeum Etnograficznego) siedzibę miały dwie loże masońskie: „Złoty Lichtarz” i „Samarytanin”. Ulica Mazowiecka od stuleci była miejscem spotkań ludzi sztuki i warszawskiej inteligencji. W okresie dwudziestolecia międzywojennego funkcjonowała tu słynna Restauracja Ziemiańska, która wśród stałych bywalców gościła m.in. Jana Lechonia, Antoniego Słonimskiego czy Juliana Tuwima. W gmachu Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego działało Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, założone przez Melchiora Wańkowicza, a kamienicy przy ul. Mazowieckiej 12 funkcjonowało Wydawnictwo Jakuba Mortkowicza.

Obecnie Plac Małachowskiego nie wykorzystuje swoich możliwości – pełni głównie funkcję „tranzytową”, nie zatrzymuje mieszkańców na dłużej, postrzegany jest przede wszystkim jako zaplecze parkingowe dla okolicznych instytucji i miejsc. Z badań przeprowadzonych w lutym w ramach konsultacji społecznych przez studentów z Zakładu Badań Środowiskowych Uniwersytetu Warszawskiego wynika, że najwięcej, bo aż 71 proc. użytkowników, jedynie przechodzi przez Plac, nie traktując go jako miejsca docelowej wizyty.

Koalicyjne instytucje liczą na to, że uczestnicy konkursu architektoniczno-urbanistycznego zaproponują nową koncepcję tego miejsca: przyjazną przestrzeń działań artystyczno-kulturalnych, odpoczynku i relaksu, która uwolni potencjał wyjątkowego sąsiedztwa i przenikających się w tym miejscu środowisk kultury, sztuki, nauki, biznesu, stanie się polem do rozwijania inicjatyw lokalnych, dając możliwość wymiany doświadczeń, wrażeń, prezentacji autorskich projektów. Biorąc pod uwagę strategiczne założenia modernizacji Placu Małachowskiego, w wytycznych do konkursu znajdą się m.in. takie główne zalecenia jak: ograniczenie ruchu samochodów i autobusów przy uznaniu priorytetu pieszych (w tym udostępnienie Placu dla rodziców z dziećmi i osób niepełnosprawnych), zaplanowanie miejsc na organizację wydarzeń kulturalno-artystycznych i rekreacyjnych (także sezonowych ogródków kawiarniano-restauracyjnych), podkreślenie architektonicznej i funkcjonalnej roli zabytkowych budynków oraz otwarcie widokowe na Kościół Ewangelicko-Augsburski od strony Ogrodu Saskiego (ul. Burschego).

Partnerskim instytucjom zależy na jak najszybszym oddaniu do użytku zmodernizowanego Placu Małachowskiego oraz na tym, by proces osiągania tego celu był modelowy. Pomysł na programową modernizację Placu został sformułowany w toku spotkań koalicji i konsultacji przeprowadzonych wśród mieszkańców Warszawy przez Centrum Komunikacji Społecznej przy wsparciu Zespołu Pracowni Badań Środowiskowych przy Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego (zebrano 103 szczegółowe uwagi dotyczące planowanej inwestycji). Te dwa nurty społecznych dążeń okazały się zbieżne, a ich zapisem będzie regulamin konkursu. W ciągu ostatnich 12 miesięcy partnerzy koalicji uzyskali: zalecenia konserwatorskie Stołecznego Konserwatora Zabytków, a także wstępną opinię komunikacyjną Inżyniera Ruchu.

Wyniki konkursu architektoniczno-urbanistycznego, który zostanie ogłoszony w połowie listopada będą znane w I kwartale 2014 r. Kolejnymi najbliższymi etapami realizacji będą: wystawa pokonkursowa i przygotowanie projektu wykonawczego.